ไม่ต้องไปสาขา ไม่ต้องต่อคิว! รู้จัก Virtual Bank ธนาคารในมือถือที่จะทำให้ชีวิตคุณง่ายขึ้น
ใครเคยนั่งรอคิวทำธุรกรรมธนาคารนานหลายชั่วโมง ยกมือขึ้นหน่อย... ยิ่งถ้าต้องเดินทางไปสาขา แค่เพื่ออัปเดตสมุดบัญชี หรือขอกู้สินเชื่อแต่ถูกปฏิเสธเพราะ "ไม่มีสลิปเงินเดือน" เรื่องแบบนี้ กำลังจะกลายเป็นเรื่องง่ายที่คุณยื่นขอได้บนมือถือในเร็ว ๆ นี้
หลังจาก ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ได้อนุมัติให้มี Virtual Bank หรือ ธนาคารไร้สาขา เกิดขึ้นในไทยอย่างเป็นทางการแล้ว โดยคาดว่าชวไทยน่าจะได้ใช้บริการกันภายในกลางปี 2569 นี้ พูดง่าย ๆ คือเรากำลังจะมีธนาคารที่อยู่ในมือถือ 100% ไม่มีตึก ไม่มีเคาน์เตอร์ ไม่มีคิว แต่มีทุกอย่างที่คุณต้องการเหมือนได้ไปใช้บริการกับธนาคารจริง ๆ นั่นเอง
แล้ว Virtual Bank คืออะไรกันแน่?
ตามนิยามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้ให้ไว้ Virtual Bank คือ ธนาคารพาณิชย์รูปแบบใหม่ ที่ให้บริการทางการเงินทุกอย่าง ตั้งแต่เปิดบัญชีเงินฝาก ยื่นขอสินเชื่อ (คาดว่าน่าจะรวมถึงสินเชื่อบ้านด้วย) ไปจนถึงบริการอื่น ๆ ผ่านช่องทางดิจิทัลเพียงอย่างเดียว โดยไม่มีสาขา ไม่มีตู้ ATM และไม่มีตู้ CDM เป็นของตัวเอง
|
ศัพท์ที่ต้องรู้ Virtual Bank (ธนาคารไร้สาขา) คือ ธนาคารพาณิชย์ที่ดำเนินธุรกิจบนช่องทางดิจิทัลเต็มรูปแบบ ไม่มีสาขาหรือ ATM เป็นของตนเอง ในต่างประเทศอาจเรียกว่า Neobank, Challenger Bank หรือ Internet-only Bank Digital Lending (การกู้ยืมแบบดิจิทัล) คือ กระบวนการพิจารณาสินเชื่อที่ใช้ข้อมูลพฤติกรรมทางการเงินจากแอปฯ แทนการดูสลิปเงินเดือนแบบดั้งเดิม ทำให้เร็วขึ้นและเข้าถึงคนมากขึ้น |
ซึ่งข้อได้เปรียบหลักของโมเดลนี้คือ ต้นทุนการดำเนินงานที่ต่ำกว่าธนาคารแบบดั้งเดิมอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อไม่ต้องเช่าตึก ไม่ต้องจ้างพนักงานหน้าเคาน์เตอร์ ก็สามารถนำต้นทุนส่วนนั้นมาแปลงเป็นดอกเบี้ยเงินฝากที่สูงขึ้น หรืออาจปรับลดค่าธรรมเนียมธนาคารที่ถูกลงให้กับลูกค้าได้
3 ผู้ให้บริการ Virtual Bank ในไทย จะมีใครบ้าง?
เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2568 กระทรวงการคลัง โดยคำแนะนำของ ธปท. ได้ประกาศรายชื่อ 3 กลุ่มที่ผ่านการคัดเลือกจาก 5 ผู้สมัครทั้งหมด โดยผู้ที่ได้รับความเห็นชอบจะต้องเปิดให้บริการจริงภายในวันที่ 19 มิถุนายน 2569 นี้
- ธนาคาร คลิกซ์
กรุงไทย (KTB) + AIS (ADVANC) + OR (ปตท.) ร่วมกันจัดตั้งบริษัท ไทย ทรินิตี้ โฮลดิ้ง ก่อนตั้งธนาคาร คลิกซ์ จำกัด (มหาชน)
- SCBX Virtual Bank
เอสซีบี เอกซ์ (SCBX) + KakaoBank จากเกาหลีใต้ + WeBank (WeTechnology) จากจีน ชู AI-first บน Cloud ใหม่ทั้งหมด
- ACM Holding (TrueMoney)
เครือ CP (แอสเซนด์ มันนี่ – TrueMoney) + Ant Group (เครืออาลีบาบา) เน้นกลุ่มลูกค้าที่ยังเข้าไม่ถึงธนาคาร
ธปท. (ธนาคารแห่งประเทศไทย) กำหนดให้ Virtual Bank แต่ละรายต้องมีทุนจดทะเบียนชำระแล้วอย่างน้อย 5,000 ล้านบาท ณ วันเปิดดำเนินการ และทยอยเพิ่มทุนให้ครบ 10,000 ล้านบาท ตามเงื่อนไข เพื่อให้มั่นใจว่ามีเงินทุนหนาพอรองรับลูกค้า
Virtual Bank มีประโยชน์อย่างไรสำหรับคนทั่วไปแบบเรา?
เปิดบัญชีได้จากที่บ้าน ไม่ต้องออกไปธนาคารเอง
ทุกอย่างทำผ่านแอปฯ บนมือถือ ตั้งแต่ยืนยันตัวตน (e-KYC) เปิดบัญชี โอนเงิน ไปจนถึงฝาก-ถอน โดยไม่ต้องเดินทาง ไม่ต้องรอคิว และเปิดให้บริการ 24 ชั่วโมง ทุกวัน
ฟรีแลนซ์ และพ่อค้าแม่ค้า มีโอกาสเข้าถึงการกู้ง่ายขึ้น
Virtual Bank จะใช้ Alternative Data (ข้อมูลทางเลือก) แทนการดูสลิปเงินเดือน พูดง่าย ๆ คือแทนที่จะดูแค่รายได้ประจำ เขาจะไปดูว่าคุณจ่ายค่าน้ำค่าไฟตรงเวลาไหม ซื้อของออนไลน์บ่อยแค่ไหน ยอดเข้าออกบัญชีเป็นอย่างไร ทำให้กลุ่มอาชีพอิสระ แม่ค้าออนไลน์ หรือ SME รายเล็กที่ไม่มีสเตทเมนท์สวย ๆ ก็มีโอกาสเข้าถึงสินเชื่อต่าง ๆ จากธนาคารผู้ให้บริการได้หลากหลายขึ้น
ค่าธรรมเนียมถูกลง ดอกเบี้ยเงินฝากสูงขึ้น
เมื่อไม่มีต้นทุนค่าเช่าตึก และค่าไฟสาขาหลายร้อยสาขา ธนาคารไร้สาขาสามารถแข่งขันด้านราคาได้ดีกว่า ทั้งในแง่ค่าธรรมเนียมโอนเงินที่อาจถูกลง และอัตราดอกเบี้ยเงินฝากที่สูงกว่าธนาคารแบบดั้งเดิม ซึ่งถือเป็นแรงจูงใจสำคัญในช่วงแรกของการดึง
เรื่องการซื้อบ้านและอสังหาฯ อาจจะไม่ใช่เรื่องยุ่งยากอีกต่อไป
ในอนาคตอันใกล้ การพิจารณาสินเชื่อบ้านอาจเปลี่ยนโฉม เพราะ Virtual Bank จะมี Digital Lending วิเคราะห์ความเสี่ยงแบบ Real-time ซึ่งช่วยให้การอนุมัติเบื้องต้นสามารถทำได้ภายในไม่กี่นาที จากที่อาจจะต้องรอเป็นสัปดาห์อย่างที่ผ่านมา นอกจากนี้ยังช่วยลดต้นทุนการดำเนินงานของธนาคาร ทำให้สามารถเสนออัตราดอกเบี้ยที่สอดคล้องกับความเสี่ยงเฉพาะบุคคล ได้ดีขึ้น วิเคราะห์ข้อมูลได้เร็ว และแม่นยำกว่า ประกอบกับแนวโน้มนโยบาย LTV จากรัญบาลที่มีความยืดหยุ่นขึ้น ทำให้ผู้กู้ซื้อบ้านรายใหม่ โดยเฉพาะกลุ่มฟรีแลนซ์ หรือเจ้าของกิจการรายเล็ก อาจมีโอกาสเข้าถึงสินเชื่อที่อยู่อาศัยได้ง่ายขึ้นในอนาคต
ข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ชี้ให้เห็นถึงช่องว่างสำคัญในระบบการเงินที่ Virtual Bank จะเข้ามาเป็นตัวแปรหลักในการแก้ไข คือกลุ่มลูกค้าที่ทำธุรกิจ SME รายย่อย มากกว่า 50% ที่ยังไม่สามารถเข้าถึงสินเชื่อในสถาบันการเงินได้ เนื่องจากขาดเอกสารทางการเงินที่ครบถ้วนหรือไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกันตามเกณฑ์มาตรฐาน และประชาชนที่มีรายได้ไม่แน่นอนจำนวนมากยังต้องพึ่งพาเงินกู้นอกระบบที่คิดดอกเบี้ยสูงถึง 100-300% ต่อปี บริการ Virtual Bank ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับคนกลุ่มนี้โดยเฉพาะ ด้วยการนำเสนอดอกเบี้ยที่สอดคล้องกับความ ซึ่งเป็นธรรมและถูกกฎหมายมากกว่า ช่วยดึงผู้กู้จากนอกระบบกลับเข้ามาอยู่ในระบบการเงินที่ปลอดภัยขึ้นนั่นเอง
แล้ว Virtual Bank ปลอดภัยไหม? มีอะไรบ้างที่ต้องรู้ก่อนเริ่มใช้งาน
Virtual Bank ที่ได้รับใบอนุญาตจาก ธปท. ถือเป็น "ธนาคารพาณิชย์" เต็มรูปแบบ ซึ่งหมายความว่าอยู่ภายใต้การกำกับดูแลกฎเกณฑ์เดียวกับธนาคารที่เราใช้อยู่ทุกวันนี้ รวมถึงได้รับความคุ้มครองจาก สถาบันคุ้มครองเงินฝาก (สคฝ.) ด้วย ดังนั้นความเสี่ยงในเชิงสถาบันต่ำมาก
ข้อควรระวัง
- แอปฯ ปลอม (Phishing App) ก่อนดาวน์โหลดแอปฯ ใด ๆ ตรวจสอบให้แน่ใจว่ามาจาก App Store หรือ Play Store อย่างเป็นทางการ และดูชื่อผู้พัฒนาให้ถูกต้อง
- ลิงก์ SMS/อีเมลปลอม ธนาคารจริงจะไม่ขอ OTP หรือรหัสผ่านผ่านลิงก์ใน SMS หรืออีเมล
- ปกป้องข้อมูลส่วนตัว ในยุคที่ธนาคารดูข้อมูลพฤติกรรมการใช้จ่าย ควรอ่านนโยบายความเป็นส่วนตัวก่อนให้สิทธิ์เข้าถึงข้อมูล
เมื่อมี Virtual Bank แล้ว... ธนาคารที่เราคุ้นเคยจะเปลี่ยนไปในทิศทางไหน?
คำตอบสั้น ๆ คือ ไม่ได้หายไปไหน แต่กำลังเปลี่ยนร่างอยู่เงียบ ๆ และกระบวนการนั้นเริ่มต้นก่อนที่ Virtual Bank จะเปิดให้บริการเสียด้วยซ้ำ
- สาขาธนาคารจะยังอยู่ แต่จะน้อยลงและฉลาดขึ้น
ลืมภาพสาขาธนาคารที่มีพนักงานนั่งเรียงรายหน้าเคาน์เตอร์ได้เลยครับ เพราะข้อมูลจาก ธปท. พบว่า ณ เดือนกรกฎาคม 2568 ธนาคารไทยมีสาขาและจุดบริการรวมกันเหลือเพียง 5,200 แห่ง ลดลงถึง 25.8% จากปี 2558 ที่มีถึง 7,012 แห่ง หรือหายไปกว่า 2,000 แห่งในเวลา 10 ปี
และยังไม่หยุดแค่นั้น ธนาคารไทยพาณิชย์ (SCB) ที่ปัจจุบันมีสาขา 651 แห่ง คาดว่าจะทยอยปิดเพิ่มเติม โดยมองว่าระดับสาขาที่มีความเหมาะสมอยู่ที่กว่า 500 แห่ง อย่างไรก็ดีผู้บริหาร SCB ระบุว่าจำนวนสาขาไม่ได้มีนัยสำคัญเท่ากับ "รูปแบบสาขา" ที่จะเปลี่ยนไป
พูดง่าย ๆ คือสาขาจะไม่ได้ทำหน้าที่รับฝากถอนเงินหรืออัปเดตสมุดบัญชีอีกต่อไป แต่จะวิวัฒน์ไปเป็นพื้นที่ให้คำปรึกษาทางการเงินชั้นสูง เช่น วางแผนภาษี ลงทุน หรือยื่นกู้บ้านสินเชื่อซับซ้อน งานที่ยังต้องการ "คนจริง ๆ" คุยด้วย
- แข่งกันดุขึ้น แต่คนละสนาม
จุดนี้สำคัญมากครับ เพราะ ธปท. ออกแบบระบบไว้ชัดเจนว่าไม่ต้องการให้ Virtual Bank มาชนกับธนาคารเดิมโดยตรง กลุ่มลูกค้าเป้าหมายของธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิมยังคงเป็นรายย่อยทั่วไปและลูกค้ารายใหญ่ ขณะที่ Virtual Bank จะเน้นตลาดเฉพาะกลุ่มอย่างผู้มีรายได้น้อยและ Micro SMEs ที่ผู้เล่นกลุ่มเดิมไม่ได้ให้บริการมากนัก
และจากประสบการณ์ในต่างประเทศที่ Virtual Bank เปิดให้บริการมาระยะหนึ่งแสดงให้เห็นว่า การประกอบธุรกิจของ Virtual Bank ไม่ได้กระทบฐานะและผลประกอบการของธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิมมากนัก แต่ช่วยกระตุ้นการแข่งขันและเพิ่มประสิทธิภาพในระบบการเงิน แต่ที่จะเจ็บปวดกว่าคือการแข่งขัน ระหว่างธนาคารเดิมด้วยกันเอง เพราะเมื่อ Virtual Bank ดึงดอกเบี้ยเงินฝากสูงขึ้นและค่าธรรมเนียมต่ำลง ธนาคารใหญ่ก็จะถูกบีบให้ตามด้วย ผู้ที่ได้ประโยชน์สูงสุดจากการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้คือ เรา ๆ ในฐานะผู้บริโภค ที่จะได้เห็นบริการดีขึ้น ราคาถูกลง และตัวเลือกมากขึ้นในที่สุดนั่นเอง
โลกการเงินไทยกำลังเข้าสู่ยุคใหม่ที่ยืดหยุ่นกว่าเดิม ประกอบกับแนวโน้มการเงินดิจิทัลอื่น ๆ ที่กำลังมา การที่เรามี Virtual Bank ที่แท้จริง ไม่ใช่แค่แอปฯ โมบายล์แบงกิ้งของธนาคารเดิม จะเปลี่ยนโครงสร้างการแข่งขันและทำให้ผู้บริโภคอย่างเราได้ประโยชน์มากขึ้นอย่างแน่นอน สิ่งที่ทำได้ตอนนี้คือ เตรียมตัวสู่โลกการเงินดิจิทัล ทบทวนสุขภาพทางการเงิน จ่ายบิลให้ตรงเวลา และทำความเข้าใจว่าข้อมูลพฤติกรรมของเราคือ "เครดิตใหม่" ในยุค Virtual Bank
และสำหรับใครที่มีแผนอยากจะใช้บริการกู้เงินง่าย ๆ จาก Virtual Bank ในอนาคตเพื่อมาเติมเต็มความฝันเรื่องบ้าน มีความจริงอย่างหนึ่งที่คนวงการอสังหาฯ มักไม่ค่อยพูดถึงกันครับ นั่นคือ "การรีโนเวทบ้านเดิมที่วางแผนดี มักคุ้มค่ากว่าการสร้างใหม่ทั้งหลัง" โดยเฉพาะในยุคที่ราคาวัสดุก่อสร้างผันผวนแบบนี้ การเลือกปรับปรุงบ้านเดิมช่วยให้คุณประหยัดได้มหาศาล เพราะโครงสร้างหลักยังแข็งแรงอยู่ คุณจ่ายเฉพาะส่วนที่อยากเปลี่ยน ไม่ต้องแบกรับต้นทุนเหล็กและปูนใหม่ทั้งก้อน แต่การจะยกระดับบ้านให้ดูดีขึ้น ฟังก์ชันเป๊ะ และเข้ากับไลฟ์สไตล์ใหม่นั้น การมีที่ปรึกษาที่เข้าใจทั้งเรื่องโครงสร้างและงบประมาณเป็นหัวใจสำคัญครับ
หากคุณกำลังมองหาตัวช่วยเพื่อให้การปรับปรุงบ้านเป็นระบบมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการประเมินสภาพบ้านเดิม การวางแผนงาน ไปจนถึงการเลือกวัสดุคุณภาพดีในงบประมาณที่ควบคุมได้ (เผื่อไว้สำหรับยื่นกู้ Virtual Bank ในอนาคต!) สามารถดูรายละเอียด บริการวางแผนและดูแลบ้านจาก BKA เพื่อให้บ้านในฝันของคุณเป็นจริงได้แบบไม่ต้องปวดหัวเรื่องงบบานปลาย
ขอบคุณที่มา bot.or.th, krungsri, thaipublica, thairath, matichon, techsauce, kaohoon
